เขียนเปลี่ยนชีวิต

ปัจจุบันมีการนำการเขียนมาใช้ในวงการการศึกษาทางเลือก การบำบัดเยียวยาสุขภาพจิต ส่งเสริมการพัฒนาสุขภาพร่างกาย และการอบรมพัฒนาศักยภาพอย่างแพร่หลายมากขึ้น ลักษณะการเขียนเช่นนี้มาจากสามสายหลักๆ ได้แก่ 1 การเขียนบำบัด (Therapeutic Writing and Expressive Writing) ในวงการการแพทย์และสุขภาพ 2 การเขียนเพื่อการใคร่ครวญ (Reflective Writing) และการเขียนบันทึกสร้างสรรค์ (Creative Writing) ในกลุ่มนักฝึกอบรม 3 และการเขียนเชิงจิตวิทยาในกลุ่มนักจิตวิทยาและนักฝึกอบรมที่เน้นกระบวนการการเขียน

สองสายหลังริเริ่มและพัฒนาแพร่หลายก่อนสายแรกในช่วงราวทศวรรษที่ 76-79 ซึ่งเพิ่งมีการศึกษายอมรับอย่างเป็นจริงเป็นจังในช่วงสองถึงสามทศวรรษที่ผ่านมาเกี่ยวกับคุณประโยชน์จากการเขียนเชิงประจักษ์ด้านสุขภาพ จนมีงานศึกษาวิจัยจากกลุ่มบุคคลต่างๆ มากกว่า 200 ชิ้น

สำหรับ หลักสูตร “เขียนเปลี่ยนชีวิต” ของสถาบันธรรมวรรณศิลป์ ใช้แนวทางองค์ความความรู้ที่พัฒนาจากทั้งสามสาย โดยดึงจุดเด่นของแต่ละแนวทางที่เคยมีการศึกษาวิจัย เผยแพร่ความรู้ และดำเนินงานมาแล้ว ผสานกับองค์ความรู้ด้านการรู้จักตนเอง อาทิ จิตวิทยาเชิงกระบวนการ (Process Work) จิตวิทยาตัวตน (Voice Dialogue) เด็กน้อยภายใน พุทธธรรม เป็นต้น เกิดเป็นหลักสูตรการเขียนเพื่อพัฒนาชีวิตในหลากหลายด้าน ได้แก่ เขียนค้นตน : เขียนเพื่อการรู้จักตัวตนหลากหลายด้าน , เขียนข้ามขอบ : เขียนเพื่อเปลี่ยนแปลงมุมมองความคิดและดึงศักยภาพที่ซ่อนอยู่ในตัวเอง , เขียนเยียวยา : เขียนเพื่อการบ่มเพาะความสุขและเยียวยาความทุกข์ในจิตใจ และ เขียนภาวนา : เขียนเพื่อกำกับจิตและพินิจหลักธรรมประสานกับจังหวะลมหายใจ โดยได้ดำเนินการมาแล้วมากกว่า 45 รุ่น ในปี พ.ศ.2563

มีหนังสือตีพิมพ์เกี่ยวกับการเขียนเพื่อพัฒนาชีวิตอย่างหลากหลายด้านในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็น Journalution , Writing as a Way of Healing , Write Yourself, Writing the Natural Way เป็นต้น นอกเหนือจากด้านสุขภาวะและการรู้จักตนเอง ยังเป็นหัวเรื่องเกี่ยวกับการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ การบ่มเพาะเชิงจิตวิญญาณ การเขียนบันทึกเพื่อเข้าใจคัมภีร์ไบเบิ้ล เป็นต้น มีการจัดตั้งองค์กรเพื่ออบรมหรือบำบัดโดยใช้การเขียนอีกจำนวนไม่น้อย เกิดเว็บไซต์ที่ให้ความรู้ ขายหนังสือ ประชาสัมพันธ์คอร์ส และเป็นชุมชนผู้เขียนบำบัด หลายสถาบันสุขภาพนำการเขียนเป็นกระบวนการช่วยบำบัดเยียวยา ฟื้นฟู และพัฒนาสุขภาพจิตและร่างกาย กับผู้ป่วยหลายอาการ ทั้งอาการทางจิต เช่น การซึมเศร้า การวิตกกังวล ผู้ติดเหล้าและสารเสพติด ผู้ถูกกระทำจากความรุนแรง ทั้งได้รับความเจ็บปวดทางกายและทั้งจิตใจ ผู้ป่วยโรคมะเร็ง ผู้เข้ารับการบำบัดในโรงพยาบาลจิตเวช ผู้มีคดีความต้องขัง ผู้เข้ารับการให้คำปรึกษา อีกทั้งบุคคลทั่วไปที่มีความเครียด มีความไม่สบายใจ ติดอยู่กับปมปัญหา มีความไม่กล้าแสดงออก กำลังสับสน เผชิญปัญหาทางใจเรื่องต่างๆ หรือประสบปัญหาสุขภาพกาย เป็นต้น

4 หมวด หมวดละ 5 ตอน · รวมวิดีโอ 37 ชั่วโมง 29 นาที พร้อมกิจกรรมการเขียนทุกตอน

“ได้เข้าเรียนแล้วรู้สึกเหนือความคาดหมายค่ะ ลึกซึ้งกว่าที่คิดไว้ ได้เรียนรู้เทคนิคใหม่ๆในการพูดคุยกับภายในเรา รวมทั้งได้เรียนรู้จากคำถามและการแชร์ของเพื่อนๆด้วยค่ะ รู้สึกเหมือนเป็นอีกกลุ่มความสัมพันธ์นึงที่เรามีนัดพบกันทุกสัปดาห์ตลอดระยะเวลา3เดือน ดีจังค่ะ ได้พัฒนาตัวตน ให้ฝึกฟังอย่างลึกซึ้งมากขึ้น ชอบตอนที่เขียนแล้วไม่ให้กลับไปอ่านทวนค่ะ รู้สึกว่าได้อยู่กับปัจจุบันดี รู้สึกว่าเปิดกว้างในการยอมรับตนเองและผู้อื่นมากขึ้นค่ะ เข้าใจและยอมรับความเป็นไปต่างๆตามความเป็นจริงได้ง่ายขึ้นค่ะ”

“รู้สึกโชคดีที่ได้เข้าเรียนหลักสูตรเขียนเปลี่ยนชีวิต เรียนแล้วเปลี่ยนชีวิตจริงๆ ค่ะ โดยเริ่มจากเปลี่ยนวิธีคิด ที่ผ่านมาเราเติบโตขึ้นมาท่ามกลางสภาพแวดล้อม คำพูดที่คนรอบข้างกำหนดว่าเราเป็นคนเช่นไร ทำให้เรามองไม่เห็นคุณค่าของตัวเอง ไม่รักตัวเอง คิดว่าเราเป็นคนเดียวในโลกที่กำลังเผชิญกับปัญหา เมื่อเรียนแล้วและได้เข้ากลุ่มย่อยทำให้พบว่าเราไม่ใช่คนเดียวในโลกที่เศร้าหวาดกลัวไม่มั่นใจในตัวเอง เพื่อนๆก็เป็น ที่เคยคิดว่าปัญหาเราใหญ่มาก พอฟังเรื่องราวของเพื่อนๆ ก็พบว่าบางคนหนักกว่าเราเยอะ ได้ฟังความคิดของเพื่อนๆ ทำให้เรามีกำลังใจมากขึ้นเข้มแข็งขึ้น การอบรม”เขียนเปลี่ยนชีวิต” ในครั้งนี้ช่วยดึงสติให้เห็นคุณค่าในตัวเองและมีจิตใจที่เข้มแข็งขึ้น มิได้ช่วยคนแค่ 1 คนแต่เป็นการช่วยครอบครัวและคนรอบข้าง สังคมของผู้เรียน รวมไปถึงโลกใบนี้ค่ะ”

“ฉันดีใจที่ได้เรียนครบทุกหัวข้อ เพราะฉันชอบมากทุกหัวข้อเลย แต่ถ้าต้องเลือก ฉันขอเลือกหัวข้อที่นำพาฉันก้าวข้ามความเป็นตัวเองได้มากที่สุด นั่นก็คือ หัวข้อ “เขียนข้ามขอบ” โดยเฉพาะกิจกรรมเขียน/วาดตามจังหวะชีวิต กิจกรรมนำพาวาดขีดเขียนทะลุความเป็นตัวตน จนฉันตระหนักรู้ได้ว่า ความเป็นตัวฉันนั่นแหละคือ “ขอบ” สำคัญที่ฉันต้องก้าวข้าม การยึดติดกับสิ่งเดิมๆที่ตัวเองกำหนดไว้เป็นมาตราฐานสิ่งที่เรียกว่า “ดี” “เหมาะสม” โดยไม่รู้ว่า นี่แหละคือ กรงขังที่ปิดกั้นฉันจากอิสรภาพและจินตนาการ การได้ใช้คำใหม่หรือให้ความหมายใหม่ กับสิ่งที่เรากำหนดไว้ ช่วยเปิดมุมมอง ปรับทัศนคติให้ทุกอย่างผ่อนคลายไปในทิศทางที่ดีขึ้น จากสิ่งที่ดูซีเรียส กลายเป็น ประโยคขำขัน ตลกดีค่ะ ”

“รู้สึกขอบพระคุณคุณครูโอเล่ ที่วางโครงสร้างหลักสูตรให้พวกเราค่อยๆ รู้จักตัวตนที่เราคุ้นเคยอยู่ในพื้นที่ปลอดภัย สู่การตระหนักรู้ถึงตัวตนที่เราไม่คุ้นเคยเป็นพื้นที่เสี่ยงที่เราไม่กล้าก้าวข้ามออกไป ครูค่อยๆจูงมือพาเราก้าวข้ามขอบความเป็นตัวตน ความเชื่อ ทัศนคติ สอนให้เรียนรู้วิธีการยืนหยัดอยู่ในพื้นที่เสี่ยงอย่างอิสระและปลอดภัย ขณะเดียวกันครูไม่ลืมที่จะสอนให้เรารู้จักใช้ประสบการณ์การเรียนรู้ แบ่งปันให้เป็นประโยชน์กับผู้อื่น”

“เด็กน้อยภายใน พาฉันกลับไปพบตัวเองตอนเป็นเด็กน้อย ที่มีแต่ความสุขและเสียงหัวเราะ ขำกับเรื่องเดิมๆจนปวดท้อง ฉันได้ตระหนักรู้ว่า เด็กคนนั้นหายไป กลายเป็นผู้ใหญ่ที่ไม่มีความสุข กลัวความผิดพลาด ความทุกข์หม่นๆลึกๆ นั่นเป็นเพราะฉันยึดติดอยู่ในพื้นที่ปลอดภัยเดิมๆ ความอบอุ่น ความรักความไว้ใจที่ได้รับมาโดยตลอด ฉันไม่กล้าเผชิญความเสี่ยงใดๆที่จะทำให้ฉันสูญเสียสิ่งเหล่านี้ไป การเรียนจากคอร์สนี้ช่วยให้ฉันเปลี่ยนทัศนคติจากการยึดติดฉุดรั้ง เด็กน้อยช่วยส่งพลังผลักดันให้ฉันรู้สึกขอบคุณ และมองเห็นคุณค่าในตัวเอง ความผิดพลาดที่ฉันหนีมาตลอด ไม่ใช่สิ่งที่ลดทอนคุณค่าในตัวฉัน สิ่งที่บั่นทอนคุณค่าในตัวฉันคือ การที่ฉันไม่กล้าเผชิญความจริง หลีกหนีปัญหา ต่างหาก จากจุดนี้ ฉันรู้แล้วว่า ฉันจะไม่มีวันมีความสุขถ้าฉันยังจมอยู่กับปัญหาที่ไม่ได้รับการแก้ไข ฉันได้พัฒนาตัวเองด้วยการกล้ากลับมาวางแผนแก้ไขปัญหาคั่งค้างที่ซุกไว้”

“ตัดคนใจร้ายออกจากชีวิตได้ง่ายขึ้น รักตัวเองมากขึ้น ใครที่ไม่รักก็คือไม่รัก ไม่บังคับหรือตั้งคำถามอีกต่อไป อ่อนโยนกับตัวเอง ปล่อยและช่าง…มากขึ้นจากที่เคยกดดันตัวเองให้เพอร์เฟ็กต์ในเรื่องต่างๆ จากการที่เข้ากลุ่มย่อยและรับฟังคนอื่นได้รับรู้ว่าคนอื่นเจอเรื่องหนักกว่ามากเค้ายังผ่านไปได้ เรื่องของเราแค่นี้เอง ปล่อยวางได้ ใจก็เบาลง”

“รู้เป้าหมายของตัวเองชัดขึ้น ได้ให้อภัยตัวเองและคนอื่นๆในอดีต มองเห็นตัวเองในตอนนี้ ชื่นชมและภูมิใจ มรกำลังใจในการลงมือทำของตัวเองต่อไป ที่สำคัญ คือได้ประยุกต์สิ่งที่อาจารย์สอนลงในงานของตัวเองด้วย เป็นความรู้เพื่อเป็นประโยชน์ให้คนอื่นต่อไปอีกหลายคนค่ะ”

“ฉันชอบทุกหัวข้อที่เข้าร่วม เพราะอาจารย์จริงใจและละเอียดในการสอนทุกหัวข้อ ทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ เทคนิคที่ชอบมากที่สุดคือการได้วาดรูปตามความคิดและอารมณ์ และการเขียนโดยไม่หยุดพัก เพราะเป็นอะไรที่ดูจริงใจ ตรงไปตรงมากับตัวเองดี สิ่งต่าง ๆ ที่อยู่ในใจสามารถระบายออกมาได้อย่างไหล่ลื่น อีกทั้งคือไม่มีคำว่าผิดหรือถูกในการเรียนแม้แต่นิดเดียว สอนให้เราเปิดรับทุกอย่างที่เป็นไปในตัวเอง… “เขียนเยียวยา” หัวข้อแรกเกี่ยวกับความสุข ยอมรับเลยว่าตอนแรกฉันเข้ามาเรียน มีแต่ความทุกข์จากที่ทำงาน อาจารย์ให้ทบทวนความสุขที่เคยมีทำให้ฉันพบความสุขง่าย ๆ ที่ลืมเลือนไปนานแสนนาน ฉันได้ทำความเข้าใจในมุมมองใหม่ ว่า การเขียนคือการฟัง การเขียนถึงตัวเองคือการรับฟังตัวเอง ฉันเพิ่งมาเห็นว่าตัวเอง เอาแต่หลีกหนีจากความทุกข์ในใจมาโดยตลอด… “เขียนค้นตน” การมีตัวช่วยทั้งการตั้งคำถามสืบค้น การเปรียบเทียบตัวเองผ่านสิ่งต่าง ๆ และการแลกเปลี่ยนกับเพื่อน เป็นตัวช่วยทำให้เราเห็นมิติของตัวเองในมุมมองที่หลากหลายมากขึ้น ช่วงนี้ฉันมักมองตัวเองแข็งกระด้างทั้งที่บ้านและที่ทำงาน แต่พอฟังเพื่อนก็เห็นความอดกลั้นภายในที่เข้มแข็ง และยังมีอีกด้านที่อ่อนโยนที่เรามักละเลยไป เราได้มีโอกาสให้เขาออกมาตามกิจกรรมที่อาจารย์นำพาไปและรับรู้ถึงการมีอยู่ของทั้งหมดในตัวเอง…”

“หัวข้อ “เด็กน้อยภายใน” ฉันชอบหัวข้อนี้ตรงที่ได้ขยายจินตนาการออกไปกว้างไกล เลยขอบเขตที่ฉันคิดว่าตัวเองทำได้เพียงเท่านี้ การเขียนถึงนางฟ้าทำให้เห็นว่าเรามีศักยภาพในการกลับมาปลอบใจตัวเองได้อย่างดี การแต่งเรื่องราวต่าง ๆ สร้างความสนุก ปลุกให้เราโลดแล่นไปในโลกอีกใบตามใจที่เราอยากจะทำ และแน่นอนว่ามัน imply เข้ากับโลกความจริงด้วย อาศัยการกล้าคิดจินตนาการนั้น ทำให้เห็นความฝัน ความหวัง และแก่นบางอย่างในการใช้ชีวิตของตนเองในวัยโตนี้ มีประเด็นที่น่าสนใจอีกอย่างหนึ่งคือ พอได้ทบทวนความทุกข์ในวัยเด็กกลับพบว่า มี pattern ที่คล้ายกับตอนโต ตอนทำงาน มันต้องกลับไปพูดคุยกับตัวเองในตอนนั้นเพื่อทำความเข้าใจบางอย่างใหม่ด้วยเช่นกันนะ เพราะมันน่าจะช่วยให้ความทุกข์วัยเด็กได้รับการรับฟัง และได้รับความเข้าใจ…”เขียนข้ามขอบ” ลีลาในการเรียนหัวข้อนี้ช่วยให้ energy สดใส สดชื่นขึ้นมาก เหมือนออกแบบให้เราไปรับพลังงานในแบบต่าง ๆ ผ่านการเคลื่อนไหว ผ่านการเขียน ช่วยให้ระบายอารมณ์อัดอั้นได้ดี ภายใต้ความทุกข์ กิจกรรมช่วยให้เห็นถึงความน่าประหลาดใจที่แอบซ่อนอยู่ ทำให้เห็นความจริงอีกฝั่งที่ไม่ได้ปรากฎขึ้นมา”